การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย และจิตใจระหว่างตั้งครรภ์

ปวดหลัง :

คุณแม่เกือบทุกคนมักหนีไม่พ้นอาการปวดหลังที่เกิดจากการแบกรับน้ําหนักของมดลูกที่มี ขนาดใหญ่ขึ้น ในขณะที่ส่วนรับนํ้าหนักด้านล่างคือกระดูกเชิงกรานขยายตัวเตรียมคลอด หลังจึงต้อง รับน้ําหนักเต็มที่ คุณแม่จึงควรใช้หลังให้ถูกต้องไม่ว่าอยู่ในอิริยาบทใด เช่น สวมรองเท้าส้นเตี้ยสบายๆ ห้ามยกของหนัก หลีกเลี่ยงเก้าอี้และเตียงที่นุ่มเกินไป อาจใช้หมอนรองบริเวณหลังเวลานั่งหรือรองเข่า เวลานอน และนอนตะแคงเพื่อไม่ให้ปวดหลังมากนัก ฝึกการออกกําลังกายเพื่อยึดกล้ามเนื้อหลังหรือ ใช้เข็มขัดพยุงหน้าท้อง

ท้องใหญ่ขึ้นพร้อมการแตกลาย :

มดลูกจะขยายขึ้นมาอย่างเห็นได้ชัด ตั้งแต่เดือนที่ 7 ของการตั้งครรภ์ และมดลูกจะมีน้ําหนักเพิ่มขึ้น การขยายตัวของมดลูกทําให้หน้าท้องเกิดการแตกและเป็นริ้วรอย โดย คนที่มีผิวคล้ําจะเห็นได้ชัดกว่าคนผิวขาว วิธีหลักๆในการเลี่ยงการเกิดท้องลาย ทําได้โดยทาครีมให้ ความชุ่มชื้นและระวังเรื่องน้ําหนักตัวไม่ให้เพิ่มเกินเกณฑ์มาตรฐาน

ตะคริวที่ขา :

เกิดจากระดับแคลเซียมในร่างกายลดลง เพราะส่วนหนึ่งถูกนําไปใช้ในการสร้างกระดูก สําหรับทารก รวมทั้งการคั่งของเลือดที่มาจากการยืนหรือนั่งมากเกินไป หากมีอาการบ่อยครั้งอาจปรึกษา แพทย์ เวลาปวดตะคริวสามารถนวดเบาๆและรับประทานยา Paracetamol ได้

บวม :

เมื่อมดลูกมีขนาดใหญ่เพิ่มมากขึ้น จะขัดขวางการไหลเวียนของเลือดจากขากลับสู่หัวใจ ทําให้ เกิดอาการบวมที่หลังเท้าได้ นอกจากนี้ สารน้ําในร่างกายที่เพิ่มมากขึ้น อาจทําให้พบอาการบวมตาม ใบหน้า และมือ 2 ข้างได้

ท้องผูก :

การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนทําให้ลําไส้บีบตัวช้าลงจากการที่มดลูกที่ขยายใหญ่ขึ้นจนมากด : ลําไส้ใหญ่ทําให้อุจจาระผ่านได้ลําบาก อุจจาระที่คั่งนานจะถูกดูดซึมน้ํามาก เวลาถ่ายจะแข็งและถ่ายยาก ซึ่งมีผลข้างเคียงทําให้เกิดริดสีดวงได้ จึงควรดื่มน้ําประมาณ 1-2 ลิตรต่อวัน รับประทานผักผลไม้ และขับถ่ายให้เป็นเวลาเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะนี้

เส้นเลือดขอดที่น่องและขา :

มักจะเป็นบริเวณตาตุ่ม น่อง ข้อพับขึ้นมาถึงโคนขา บางคนเป็นที่อวัยวะ สืบพันธุ์ภายนอกจนมีลักษณะบวมและมีสีคล้ํา ลักษณะเส้นเลือดจะโป่งพองมีสีเขียวหรือสีดําคล้ําๆ ขดไปมาคล้ายกับตัวหนอน เส้นเลือดขอดไม่ได้เป็นภาวะอันตราย อาการจะดีขึ้นหลังคลอด แต่ถ้า ปวดมากหรือขาบวมควรปรึกษาแพทย์

ฝ้าและผิวหนังสีคล้ํา :

คุณแม่ตั้งครรภ์หลายท่านจะประสบปัญหามีฝ้าดําๆ เกิดขึ้นบนใบหน้า บางท่าน จะรู้สึกว่าผิวหนังบริเวณรักแร้ ข้อพับและขาหนีบมีสีคล้ําดํากว่าปกติ นอกจากนี้อาจพบว่ามีเส้นสีดําเป็น ทางยาวเกิดขึ้นบริเวณหน้าท้องตั้งแต่ลิ้นปี่ถึงหัวหน่าว สาเหตุเกิดจากระดับฮอร์โมนที่ทําให้ “เมลานิน” หรือเม็ดสีเพิ่มขึ้น ซึ่งถือเป็นสิ่งปกติ อาการเหล่านี้จะดีขึ้นหลังคลอด

มักจะเริ่มวิตกกังวลอีกครั้ง เพราะเป็นช่วงใกล้คลอด คุณแม่อาจกลัวการเจ็บท้อง กลัวการคลอดยาก กลัวลูกไม่สมบูรณ์หรือพิการ ทําให้นอนไม่หลับ อารมณ์ไม่แจ่มใส เกิดความหงุดหงิด ไม่สบายใจ บางคนอาจมี โรคแทรกซ้อน เช่น บวม หรือความดันโลหิตสูง อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงทางด้านอารมณ์และจิตใจของคุณแม่ จะส่งผลไปถึงลูกในท้องด้วย 

ดังนั้นหากคุณแม่มีอารมณ์ดี จิตใจแจ่มใสลูกก็จะเลี้ยงง่ายค่ะ คุณพ่อมีบทบาทสําคัญ โดยสามารถช่วยเหลือแบ่งเบางานบ้านเล็กๆ น้อยๆ จากคุณแม่ได้ คอยให้กําลังใจดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด ทําให้ คุณแม่คลายความวิตกกังวลและปรับสภาวะจิตใจเพื่อเตรียมตัวเป็นคุณแม่คนใหม่ที่มีสุขภาพกายและจิตดี

บวมมากผิดปกติ :

ตั้งแต่หลังเท้าถึงหน้าแข้ง หากพบว่ามีภาวะบวม มือบวม, นิ้วบวม, หรือร่วมกับ ปวดศีรษะรุนแรง, ตาพร่ามัว, จุกแน่นลิ้นปี่ อาการเหล่านี้อาจสัมพันธ์กับภาวะครรภ์เป็นพิษ หากมา พบแพทย์ช้า คุณแม่อาจชักหมดสติ ทารกขาดออกซิเจน และเสียชีวิตได้

ลูกดิ้นน้อย :

ปกติลูกดิ้นมากกว่า 10 ครั้งต่อวัน การดิ้นของลูกบ่งบอกว่าลูกยังมีชีวิตอยู่ สุขภาพแข็งแรง โดยลูกมักจะดิ้นหลังคุณแม่รับประทานอาหารเสร็จใหม่ๆ หากหลังอาหาร 1 ชั่วโมง ถ้านับแล้วไม่ถึง 4 ครั้ง ให้นับต่อไปอีก 4 ชั่วโมง ถ้ายังไม่ถึง 4 ครั้ง ควรไปพบแพทย์