ต่อมลูกหมากโต หรือ BPH (Benign Prostate Hyperplasia)

เลือกหัวข้อที่อ่าน

ต่อมลูกหมาก คือ

ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะหนึ่งในระบบสืบพันธุ์เพศชาย อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น ทำหน้าที่ ผลิตของเหลวเป็นตัวหล่อลื่นและนำส่งเชื้ออสุจิในขณะที่มีการหลั่งของน้ำอสุจิออกมา

สาเหตุการเกิดต่อมลูกหมากโต

ยังไม่มีสาเหตุแน่ชัด นักวิจัยคาดว่าการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเมื่ออายุมากขึ้น อาจทำให้ต่อมลูกหมากโตขึ้นได้

ต่อมลูกหมากโตในชายที่อายุน้อย

อาการของต่อมลูกหมากโตนั้นพบได้บ่อยในเพศชายอายุประมาณ 50 ปีขึ้นไป อย่างไรก็ตาม ผู้ชายอายุน้อยอาจมีอาการต่อมลูกหมากโตได้

สาเหตุของโรคขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปัจจัยด้านพันธุกรรมซึ่งมีบทบาทสำคัญ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกี่ยวข้องกับอาหารที่อาจส่งผลทำให้เกิดอาการเมื่ออายุยังน้อย โรคอ้วนสามารถเพิ่มความเสี่ยงได้เช่นกัน

หากอาการไม่รุนแรงและไม่น่ารำคาญ และไม่พบปัญหาอื่นๆ เช่น ท่อปัสสาวะตีบ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และมะเร็ง สามารถเลื่อนการรักษาออกไปจนกว่าอาการจะเป็นมากขึ้นได้

ผู้ชายอายุ 30 ถึง 40 ปีอาจมีอาการที่น่ารำคาญของต่อมลูกหมากโตได้ เช่น ต้องตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืน ปัสสาวะไหลช้า และบางครั้งกลั้นปัสสาวะไม่อยู่

หากอายุน้อยกว่า 45 ปี ควรได้รับการตรวจเพื่อระบุปัญหาที่ทำให้เกิดปัญหาระบบทางเดินปัสสาวะอย่างชัดเจน ซึ่งอาจเกิดจากต่อมลูกหมากโต หรืออาจเป็นอาการของปัญหาที่เกี่ยวกับท่อปัสสาวะ เช่น ท่อปัสสาวะตีบ หรือมีปัญหาเกี่ยวกับกระเพาะปัสสาวะ เช่น มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือปัญหาทางระบบประสาท เป็นต้น

การศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้ชายอาจมีอาการของต่อมลูกหมากโตได้ตั้งแต่อายุ 20 และ 30 ปี อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องไม่ปกติหากเริ่มมีอาการต่อมลูกหมากโตตั้งแต่อายุ 20 ปี โดยปกติแล้ว ในชายอายุ 20-30 ปี มักเกิดจากปัญหาอื่นๆ เช่น อาการต่อมลูกหมากโตอาจเกิดจากต่อมลูกหมากโตที่บวมโตจากการติดเชื้อ

ต่อมลูกหมากโตมีอาการอย่างไร

ต่อมลูกหมากอยู่ล้อมรอบท่อปัสสาวะ เมื่อเกิดภาวะต่อมลูกหมากโต อาจทำให้ท่อปัสสาวะอุดตันได้ เป็นผลให้เกิดอาการเริ่มต้นของภาวะนี้ ได้แก่

– ปัสสาวะช้าลง หรือเป็นหยด
– เริ่มต้นปัสสาวะลำบาก
– ปัสสาวะไหลออกมาโดยไม่ได้ตั้งใจ
– รู้สึกต้องปัสสาวะกระทันหัน
– ต้องตื่นเพื่อปัสสาวะกลางดึก
– ปัสสาวะไม่หมดกระเพาะปัสสาวะ
– ปวดหลังหลังจากการหลั่งอสุจิหรือขณะปัสสาวะ
– ปัสสาวะเปลี่ยนสี
– ปัสสาวะมีกลิ่น

อาการฉี่ / ปัสสาวะ แสบ ขัด ไม่ออก ไม่พุ่ง สัญญาณเตือนของโรคต่อมลูกหมากโตใช่หรือไม่

อาการระบบทางเดินปัสสาวะ อาจเกิดจากหลายสาเหตุ ดังนั้น ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย สาเหตุอื่นๆ ที่เป็นไปได้ เช่น

– ความผิดปกติของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ
– เสียหายของเส้นประสาท
– การผ่าตัด
– การติดเชื้อ
– ปัญหาทางจิตวิทยา
– การใช้ยาบางชนิด
– เนื้องอกมะเร็งที่ขัดขวางท่อปัสสาวะหรือกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น

จะเกิดอะไรขึ้นหากปล่อยให้ต่อมลูกหมากโตโดยไม่รักษา

หากไม่มีการรักษา อาจทำให้เกิดการอุดตันในท่อปัสสาวะ และอาการอาจแย่ลง นอกจากนี้ยังอาจทำให้เกิด:

– การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
– นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
– ปัสสาวะเป็นเลือด
– ไตได้รับความเสียหายจากปัสสาวะไหลย้อนจากกระเพาะปัสสาวะขึ้นสู่ไต การไหลย้อนกลับของปัสสาวะจะเพิ่มแรงดันต่อไต

การตรวจต่อมลูกหมาก

แพทย์วินิจฉัยภาวะต่อมลูกหมากโตอย่างไร

– แพทย์จะซักประวัติ เช่นประวัติโรค ประวัติครอบครัว รวมถึงประวัติการใช้ยาบางชนิดที่อาจทำให้อาการต่อมลูกหมากโตแย่ลงได้
– ตรวจร่างกาย รวมถึงการตรวจทางทวารหนักซึ่งแพทย์จะสอดนิ้วที่สวมถุงมือเข้าไปในทวารหนักเพื่อตรวจดูว่าต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ นิ่ม หรือผิดปกติในลักษณะอื่นๆ หรือไม่

การตรวจอื่นๆ เช่น

– การตรวจปัสสาวะ
– การตรวจเลือดเพื่อดูค่า PSA (การทดสอบแอนติเจนเฉพาะต่อต่อมลูกหมาก)
– การทดสอบระบบทางเดินปัสสาวะเพื่อดูว่าคุณสามารถกลั้นและปล่อยปัสสาวะได้ดีเพียงใด
– การทำ Cystoscopy เพื่อดูภายในท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะ
– ทำอัลตราซาวนด์ของต่อมลูกหมากและทางเดินปัสสาวะ
– การตรวจชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากเพื่อวินิจฉัยหรือแยกแยะมะเร็งต่อมลูกหมาก

การป้องกันต่อมลูกหมากโต

ยังไม่มีวิธีป้องกันภาวะต่อมลูกหมากโตได้ แต่สามารถดูแลสุขภาพต่อมลูกหมากได้โดย:

– พูดคุยกับแพทย์เกี่ยวกับความเสี่ยงในการเกิดภาวะต่อมลูกหมากโต
– เข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำ
– ให้ความสนใจกับอาการสัญญาณของภาวะต่อมลูกหมากโตเพื่อให้ได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ

ต่อมลูกหมากโตรักษาหายไหม

ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องรักษาภาวะต่อมลูกหมากโต ตัวเลือกการรักษาขึ้นอยู่กับอาการ สุขภาพ อายุ และขนาดของต่อมลูกหมากที่โต:

การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตบางอย่างอาจทำให้ผู้ที่อาการไม่รุนแรง ดีขึ้น ได้แก่

– ดื่มน้ำน้อยลงก่อนนอนหรือออกนอกบ้าน

– หลีกเลี่ยงหรือลดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์

– ฝึกกระเพาะปัสสาวะและบริหารกล้ามเนื้อที่ควบคุมการไหลของปัสสาวะ

– การป้องกันหรือรักษาอาการท้องผูก

การรักษาด้วยยา

ยาสามารถช่วยบรรเทาผู้ที่มีอาการเล็กน้อยถึงปานกลางได้โดย:

– หยุดการเจริญเติบโตของต่อมลูกหมาก

– ทำให้ต่อมลูกหมากหดเล็กลง

– คลายกล้ามเนื้อเพื่อเพิ่มการไหลของปัสสาวะ

บางครั้งการใช้ยา 2 ชนิดร่วมกันอาจช่วยได้มากกว่าการใช้ยาเพียงชนิดเดียว

กระบวนการทางการแพทย์อื่นๆ ที่สามารถช่วยลดอาการต่อมลูกหมากโตในระดับปานกลางถึงรุนแรงได้ เมื่อใช้ยาไม่ได้ผลเพียงพอ โดยแพทย์อาจใช้เครื่องมือสอดเข้าไปในท่อปัสสาวะเพื่อ:

– ขยายท่อปัสสาวะ

– ทำลายต่อมลูกหมากบางส่วนด้วยความร้อน

การผ่าตัด

การผ่าตัดอาจมีประโยชน์เมื่ออาการรุนแรง และการรักษาอื่นๆ ไม่ได้ผล หรือมีปัญหาอื่นๆ เช่น กระเพาะปัสสาวะเสียหาย การผ่าตัด เช่น

– เอาต่อมลูกหมากบางส่วนหรือทั้งหมดออก

– ตัดต่อมลูกหมากเพื่อลดแรงดันจากท่อปัสสาวะ

การผ่าตัดส่วนใหญ่ทำโดยใช้เครื่องมือสอดเข้าไปในท่อทางเดินปัสสาวะ

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อการเป็นต่อมลูกหมากโต

– มีอายุ 40 ปีขึ้นไป โอกาสที่จะเป็นต่อมลูกหมากโตเพิ่มขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
– มีสมาชิกในครอบครัวมีประวัติเป็นต่อมลูกหมากโต
มีภาวะสุขภาพบางอย่างเช่น:
– โรคอ้วน
– โรคหัวใจและปัญหาเกี่ยวกับการไหลเวียนเลือด
– โรคเบาหวานชนิดที่ 2
– มีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
– ไม่ได้รับการออกกำลังกายเพียงพอ

ความแตกต่างระหว่าง ต่อมลูกหมากโต กับ มะเร็งต่อมลูกหมาก

ภาวะต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่ไม่ร้ายแรง ซึ่งหมายความว่าไม่เป็นมะเร็งและไม่นำไปสู่มะเร็ง อย่างไรก็ตามภาวะต่อมลูกหมากโตและมะเร็งสามารถเกิดขึ้นได้ในเวลาเดียวกัน ภาวะต่อมลูกหมากโตอาจไม่ต้องการการรักษาใด ๆ จนกระทั่งเกิดอาการ

ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ชายที่มีอายุระหว่าง 51 ถึง 60 ปีมีภาวะต่อมลูกหมากโต และผู้ชายที่มีอายุมากกว่า 80 ปีที่มีอาการนี้ พบได้มากถึง 90% อย่างไรก็ตาม อาการของภาวะต่อมลูกหมากโตอาจบ่งบอกถึงสภาวะที่ร้ายแรงกว่า รวมทั้งมะเร็งต่อมลูกหมาก

การวิจัยแสดงให้เห็นว่าการมีภาวะต่อมลูกหมากโตไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก อย่างไรก็ตาม ภาวะต่อมลูกหมากโตและมะเร็งต่อมลูกหมากมีอาการคล้ายกันได้

อาการมะเร็งต่อมลูกหมาก

แต่ละคนมีอาการที่แตกต่างกัน ซึ่งพบว่าบางคนไม่มีอาการเลย

หากคุณมีอาการดังต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที

– เริ่มต้นปัสสาวะลำบาก

– การไหลของปัสสาวะอ่อนลงหรือหยุดชะงัก

– ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน

– ปัญหาปัสสาวะออกไม่หมด

– ปวดหรือแสบขณะปัสสาวะ

– พบเลือดในปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ

– ปวดหลัง สะโพก หรือกระดูกเชิงกรานเรื้อรัง

– เจ็บปวดหลังการหลั่งอสุจิ

อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่มะเร็งต่อมลูกหมาก

เพื่อการตรวจพบมะเร็งต่อมลูกหมากได้อย่างรวดเร็วตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น ผู้ชายทุกคนควรได้รับการตรวจคัดกรองต่อมลูกหมากทุกปีหลังอายุ 55 ปี เนื่องจากความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะหากเป็นคนผิวดำหรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ผู้ที่มีความเสี่ยง ควรเริ่มตรวจคัดกรองโรคต่อมลูกหมากตั้งแต่อายุ 40 ปี