โรคไขมันพอกตับ ตับอักเสบ ค่าตับสูง เกิดจากสาเหตุอะไร อาการเป็นอย่างไร ควรทำอย่างไร

เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน

ทุกสิ่งที่ควรรู้ เกี่ยวกับไขมันพอกตับ โรคตับอักเสบ ค่าตับสูง เกิดจากสาเหตุอะไร

โรคไขมันพอกตับ (fatty liver disease)

โรคไขมันพอกตับเกิดขึ้นเมื่อตับเกิดการสะสมไขมันส่วนเกินของร่างกาย ที่เกิดจากการบริโภคอาหารมากเกินไปหรือสาเหตุอื่นๆ ซึ่งโดยปกติแล้วตับจะมีการสะสมไขมันอยู่เล็กน้อย หากมีการสะสมไขมันในปริมาณที่มากเกินไป จะทำให้เกิดปัญหาสุขภาพได้

โรคไขมันพอกตับไม่ดีอย่างไร

ไขมันที่สะสมอยู่ในตับที่มากเกินไปจะทำให้เกิดภาวะตับอักเสบ ซึ่งตับอาจได้รับความเสียหาย เกิดรอยแผล และในกรณีรุนแรง อาจทำให้เกิดภาวะตับแข็ง และเกิดมะเร็งตับ หรือการทำงานของตับล้มเหลวได้

ค่าตับสูง คือ อะไร

คือค่าเอนไซม์ตับที่สูงขึ้น มักเกิดจาก

ตับเกิดการอักเสบ หรือเกิดความเสียหายต่อเซลล์ในตับ ทำให้เซลล์ตับที่อักเสบหรือได้รับบาดเจ็บรั่วไหลออกมา รวมทั้งเอนไซม์ตับ รั่วไหลเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ค่าเอนไซม์ตับในเลือดที่ได้สูงกว่าปกติ ซึ่งพบได้จากหลายสาเหตุ เช่น ภาวะไขมันพอกตับ การติดเชื้อไวรัส ยา/สมุนไพร การได้รับสารพิษ การเป็นโรคต่างๆ เป็นต้น

ค่าเอนไซม์ตับที่มักพบว่าสูง คือ

มีค่า Alanine transaminase (ALT) หรือserum glutamic pyruvic transaminase (SGPT)
หรือ Aspartate transaminase (AST) หรือ serum glutamic oxaloacetic transaminase (SGOT) หรือทั้ง 2 ตัว สูงมากกว่า 40 หน่วย ยิ่งค่าสูงมาก ยิ่งแสดงถึงตับมีการอักเสบมาก

ค่าตับสูง เกิดจากสาเหตุอะไร

สาเหตุโดยทั่วไปที่ทำให้ค่าเอนไซม์ตับสูงขึ้น ได้แก่

  • ยา/สมุนไพรต่างๆ เช่น ยาลดไขมันในเลือดกลุ่ม statin, ยาพาราเซตามอล, ยาฆ่าเชื้อวัณโรค เป็นต้น
  • โรคไขมันพอกตับ
  • การติดเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดภาวะตับอักเสบ เช่น ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ เอ, บี, ซี เป็นต้น
  • มีภาวะธาตุเหล็กเกินในร่างกาย
  • ได้รับสารพิษที่มีผลทำลายตับ เป็นต้น

นอกจากนี้สาเหตุอื่นๆ ที่เป็นไปได้มีอะไรบ้าง

สาเหตุอื่นๆ ที่เป็นไปได้มีหลายอย่าง ยกตัวอย่างเช่น โรคอ้วน โรคตับแข็ง โรคไทรอยด์ โรคมะเร็ง การสูบบุหรี่ เป็นต้น

จะเห็นได้ว่า สาเหตุปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะเอนไซม์ตับสูงผิดปกติมีได้หลายปัจจัย ดังนั้น ควรหาสาเหตุให้พบเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะตับอักเสบที่มากขึ้นต่อไป

ทราบได้อย่างไรว่าเรามีภาวะไขมันพอกตับ

เราจะทราบว่ามีภาวะไขมันพอกตับเมื่อ

ได้มีการเจาะเลือดตรวจดูค่าเอนไซม์ตับ ซึ่งจะพบว่ามีค่าสูงขึ้น มักพบร่วมกับผู้ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ไขมันในเลือดสูง และความดันเลือดสูงด้วย

นอกจากนี้ แพทย์อาจวินิจฉัยโดยการ ทำอัลตราซาวน์ตับ หรือตรวจวินิจฉัยโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ร่วมด้วย ในบางรายอาจต้องมีการตัดชิ้นเนื้อตับไปตรวจ

สาเหตุที่มักทำให้เกิดไขมันพอกตับ มี 2 รูปแบบหลักๆ คือ

ไขมันพอกตับจากการดื่มแอลกอฮอล์

เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป

ไขมันพอกตับที่ไม่เกี่ยวข้องกับการดื่มแอลกอฮอล์ เช่น

  • ภาวะอ้วน น้ำหนักเกิน
  • ภาวะโรคเบาหวาน หรือดื้อต่ออินซูลิน
  • ภาวะไขมันในเลือดสูง เช่น ระดับคลอเรสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง
  • ภาวะความดันเลือดสูง
  • การรับประทานยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์ ยา tamoxifen และยาอื่นๆ
  • การรับประทานอาหารไม่สมดุล เป็นต้น

ไขมันพอกตับจนตับอักเสบ ตับอักเสบอาการเริ่มแรก จะมีอาการอย่างไรบ้าง

อาการแรกเริ่มของตับอักเสบ

คนส่วนใหญ่แรกเริ่มที่มีเอนไซม์ตับเพิ่มสูงขึ้นมักไม่มีอาการ จะพบเมื่อได้รับการตรวจเลือด หากเอนไซม์ตับสูง และตับอักเสบมากขึ้นอาจพบอาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนแรง ตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน) เบื่ออาหาร เป็นต้น

หากเป็นมากอาจพบ ปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระสีซีด ขาบวม ท้องบวม อ่อนแรงมากได้

ค่าเอนไซม์ตับสูงควรทำอย่างไร ไขมันพอกตับปล่อยทิ้งไว้จะเป็นอย่างไร รักษาหายไหม

ค่าเอนไซม์ตับสูงควรทำอย่างไร

ค่าเอนไซม์ตับที่สูงขึ้น หรือภาวะตับอักเสบ เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การใช้ยา/สมุนไพรบางชนิด โรคไวรัสตับอักเสบ มะเร็ง ภาวะอ้วน ไขมันพอกตับ ฯลฯ ดังนั้นควรหาสาเหตุที่ทำให้ตับอักเสบโดยปรึกษาแพทย์

ไขมันพอกตับปล่อยทิ้งไว้จะเป็นอย่างไร รักษาหายไหม

การมีไขมันพอกตับสูงนานๆ จะทำให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้ เช่น โรคเบาหวาน ความดันเลือดสูง และโรคไต ซึ่งถ้าหากเป็นผู้ที่มีโรคเบาหวานอยู่แล้ว ก็อาจเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาเกี่ยวกับการทำงานของหัวใจ
ปัจจุบัน ยังไม่มียารักษาโรคไขมันพอกตับที่เฉพาะเจาะจง แพทย์จะแนะนำให้ปรับพฤติกรรม เช่น หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ ลดน้ำหนัก ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และไขมันในเลือดให้ไม่สูงเกินไป การรักษาภาวะไขมันพอกตับแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดโอกาสตับเสียหายได้

ค่าเอนไซม์ตับสูงควรปฏิบัติตัวอย่างไร กินอย่างไร และหลีกเลี่ยงอะไร

ผู้ที่มีค่าเอนไซม์ตับสูงควรรับประทาน

  • อาหารให้สมดุล จำพวกโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ผัก ผลไม้ ลดอาหารที่มีไขมัน เกลือ และน้ำตาลสูง นอกจากนี้ควรลดปริมาณอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในช่วงปกติ
  • ดื่มน้ำเปล่าแทนน้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มที่มีรสหวานต่างๆ งดแฮลกอฮอล์
  • ออกกำลังกาย เช่น เดิน ขี่จักรยาน ซึ่งถึงแม้น้ำหนักจะไม่ลดลงแต่ก็ช่วยให้ภาวะไขมันพอกตับดีขึ้นได้

วิตามินและอาหารเสริมบางชนิดอาจช่วยบำรุงตับ อาจทำให้ค่าตับลดลงได้เร็วขึ้น

มีการศึกษาที่พบว่าสารสกัดจากพืชสมุนไพรบางชนิดมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบ ลดการสร้างไขมันในเซลล์ ซึ่งจะช่วยลดการดำเนินของโรคไขมันพอกตับไม่ให้แย่ลงได้ เช่น สารสกัดจาก Artichoke, Alpha Lipoic Acid, Coenzyme Q10, วิตามินอี เป็นต้น

เราจะป้องกันไม่ให้เกิดภาวะไขมันพอกตับได้อย่างไร

การปรับพฤติกรรมและการใช้ชีวิต

เราสามารถมีพฤติกรรมที่ช่วยให้ตับให้มีสุขภาพดีได้ โดยการ

  • หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยา/สมุนไพรที่เป็นพิษต่อตับโดยปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
  • ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในช่วงปกติ
  • ดูแลน้ำหนักไม่ให้สูงเกินไป
  • หยุดสูบบุหรี่
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
Ref.
  1. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/17679-elevated-liver-enzymes
  2. https://www.mayoclinic.org/
  3. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2011/1101/p1010.html
  4. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15831-fatty-liver-disease
  5. https://www.nhs.uk
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6165515/

 

 

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายคุกกี้ และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง

ยินยอมทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • คุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง
    เปิดใช้งานตลอด

    เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเว็บไซต์ของเรา เนื่องจากคุกกี้เหล่านี้ทำให้เว็บเซิร์ฟเวอร์สามารถตอบสนองต่อการกระทำของท่านได้ อีกทั้งยังช่วยในการแสดงผลหน้าเว็บต่อท่าน และยังรวมถึงมอบประสบการณ์ที่สอดคล้องในระหว่างการท่องเว็บไซต์ คุกกี้เหล่านี้จะคงอยู่จนกว่าจะสิ้นสุดการเยี่ยมชมของท่านและจะถูกลบอัตโนมัติทันที
    รายชื่อคุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์/เพื่อประสิทธิภาพ

    ช่วยให้เราสามารถตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของเว็บไซต์ของเราด้วยจำนวนครั้งการเข้าดูหน้าเว็บและจำนวนผู้เข้าใช้งานเว็บไซต์ โดยบริการวิเคราะห์เว็บจะวิเคราะห์รูปแบบพฤติกรรมของผู้ใช้ ซึ่งเราจะใช้ข้อมูลดังกล่าวในการปรับปรุงประสบการณ์การใช้งานของผู้ใช้หรือค้นหาส่วนต่าง ๆ ของเว็บไซต์ที่ควรได้รับการปรับปรุง อย่างไรก็ตามข้อมูลดังกล่าวไม่สามารถระบุถึงตัวบุคคลได้ (กล่าวคือ เป็นข้อมูลที่ไม่สามารถใช้เพื่อระบุตัวตนของท่านและไม่มีการเก็บรวบรวมหรือประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล เช่น ชื่อ และที่อยู่อีเมลของท่าน) และข้อมูลเหล่านี้ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางสถิติเท่านั้น
    รายชื่อคุกกี้เพื่อการวิเคราะห์/เพื่อประสิทธิภาพ

  • คุกกี้เพื่อช่วยในการใช้งาน

    ช่วยให้เรารับรู้เมื่อท่านกลับมาเยี่ยมชมเว็บไซต์ของเรา ด้วยข้อมูลนี้เราจึงสามารถปรับแต่งเว็บไซต์ของเราให้เป็นไปตามความต้องการของท่านได้ เพื่ออำนวยความสะดวกในการเยี่ยมชมของท่านให้มีประสิทธิภาพและเฉพาะเจาะจงสำหรับท่านมากขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปแล้วข้อมูลที่รวบรวมโดยคุกกี้เหล่านี้จะไม่สามารถระบุตัวตนของท่านได้
    รายชื่อคุกกี้เพื่อช่วยในการใช้งาน

  • คุกกี้เพื่อการโฆษณา

    จะอยู่บนอุปกรณ์ของท่านเพื่อบันทึกหน้าเว็บไซต์หรือลิงค์ที่ท่านได้เยี่ยมชมหรือติดตาม ข้อมูลที่ได้จะถูกใช้เพื่อปรับแต่งเว็บไซต์ของเราและแคมเปญโฆษณาของเราเพื่อให้เหมาะกับความสนใจของท่าน
    คุกกี้เพื่อการโฆษณา

บันทึก