
โรคตาแห้งเป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อน้ำตาไม่สามารถหล่อลื่นดวงตาได้อย่างเพียงพอ ซึ่งอาจเกิดจากร่างกายผลิตน้ำตาไม่เพียงพอ ใช้สายตาหนักเกินไป อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม ฯลฯ ทำให้เกิดอาการตาแห้ง ซึ่งหากปล่อยไว้อาจนำไปสู่อาการตาอักเสบและพื้นผิวดวงตาเสียหายได้
โรคตาแห้ง คืออะไร
ภาวะที่แผ่นฟิล์มนํ้าตาที่ฉาบบนผิวลูกตาผิดปกติ
ตาแห้งเป็นภาวะที่แผ่นฟิล์มนํ้าตาที่ฉาบบนผิวลูกตามีความผิดปกติ ซึ่งโดยปกติแล้วแผ่นฟิล์มนํ้าตาจะช่วยปกคลุมและปกป้องพื้นผิวดวงตา ฟิล์มน้ำตาที่เรียบและมีปริมาณเพียงพอจะช่วยให้มองเห็นภาพได้ชัดเจน รู้สึกสบายตา
ดวงตามีแผ่นฟิล์มน้ำตา 3 ชั้น คือ
1. ชั้นมิวซิน (mucin layer) เป็นชั้นที่อยู่ล่างสุด เป็นเมือกที่ช่วยสร้างแรงยึดเกาะระหว่างชั้นน้ำและผิวชั้นนอกของกระจกตาทำให้ชั้นน้ำตามีความคงตัวและป้องกันแบคทีเรียหรือสิ่งแปลกปลอมติดกับผิวของกระจกตา
2. ชั้นน้ำ (aqueous layer) ชั้นกลาง ประกอบไปด้วยน้ำ เกลือแร่ สารภูมิต้านทาน (อิมมูโนโกลบูลิน) ซึ่งช่วยป้องกันการติดเชื้อ และ ไลโซไซม์ (lysozyme) ช่วยทำลายเชื้อแบคทีเรีย
3. ชั้นไขมัน (lipid layer) อยู่ชั้นบนสุด ประกอบไปด้วยน้ำมันและไขมัน ป้องกันไม่ให้น้ำตาระเหยและมีฟิล์มน้ำตาที่คงตัว เรียบและต่อเนื่อง ช่วยให้โฟกัสภาพได้อย่างชัดเจน
ฟิล์มน้ำตาทั้ง 3 ชั้น มีความสําคัญในการปกป้องและให้ความชุ่มชื่นแก่ดวงตา หากชั้นใดชั้นหนึ่งผิดปกติไปจะทําให้เกิดภาวะตาแห้งได้
อาการตาแห้ง
ทราบได้อย่างไรว่าตาแห้ง
เมื่อมีอาการตาแห้ง อาจรู้สึกว่ามีบางอย่างอยู่ในดวงตาแต่ไม่สามารถนำออกมาได้ หรือรู้สึกระคายเคืองหรือเหมือนมีทรายอยู่ในตา นอกจากนี้ยังอาจมีอาการ:
– รู้สึกแสบตา หรือเจ็บตา
– ใส่คอนแทคเลนส์ลำบาก
– ขับรถกลางคืนยาก
– ตาอ่อนล้า/เมื่อยตา
– ตาไวต่อแสง/สู้แสงไม่ได้
– การมองเห็นไม่ชัดหรือเปลี่ยนแปลงไป
– ตาแดง
– มีขี้ตาข้นเหนียวออกมาจากตา
– น้ำตาคลอ/น้ำตาไหลออกมาปริมาณมาก
การมีน้ำตาไหลมากพร้อมกับตาแห้งอาจฟังดูขัดแย้งกัน แต่เกิดขึ้นได้เมื่อต่อม meibomian สร้างน้ำมันไม่เพียงพอแก่ฟิล์มน้ำตาชั้นนอกสุด ทำให้ฟิล์มน้ำตาชั้นกลางระเหยเร็วเกินไป ส่งผลให้ต่อมน้ำตาสร้างน้ำตามากขึ้นเพื่อชดเชยน้ำที่ระเหยไป แต่น้ำตาชนิดนี้ไม่สามารถเคลือบดวงตาได้ดีเท่าชั้นน้ำมัน ดังนั้นจึงยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาที่แท้จริงได้
สาเหตุของการเกิดตาแห้ง
มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่เป็นสาเหตุให้ฟิล์มน้ำตาเกิดความผิดปกติและนำไปสู่อาการตาแห้ง
สาเหตุอื่นๆ ของอาการตาแห้งมีดังนี้
– การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน การอ่านหนังสือ และการทำกิจกรรมอื่นๆ ที่ลดความถี่การกระพริบตา
– อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีควัน ลมแรง หรือสภาพอากาศที่แห้งมาก
– การใส่คอนแทคเลนส์เป็นเวลานาน
– มีการผ่าตัดแก้ไขสายตาผิดปกติ เช่น เลสิค
– เป็นโรคบางชนิด เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษ เป็นต้น
– การรับประทานยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ หรือยากลุ่ม Beta-blockers สำหรับภาวะเกี่ยวกับหัวใจหรือความดัน ยาแก้ภูมิแพ้และหวัด ยานอนหลับ ยารักษาอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า เป็นต้น

ผลเสียจากการเกิดภาวะตาแห้ง
หากไม่ได้รับการรักษาอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา
ภาวะตาแห้งก่อให้เกิดอาการระคายเคืองตา ไม่สบายตา ตาสู้แสงไม่ได้ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้อาการอาจเป็นมากขึ้นและส่งผลเสียที่ร้ายแรงตามมาได้ ซึ่งได้แก่
วิธีการรักษาโรคตาแห้งเบื้องต้น
หากอาการไม่รุนแรง การปรับพฤติกรรมเหล่านี้อาจช่วยแก้ไขได้
1. หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม สิ่งกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่ ควันบุหรี่ พัดลมหรือไดร์เป่าผมพัดหน้า และสารก่อภูมิแพ้ การสวมแว่นตาหรือแว่นกันแดดอาจช่วยได้บ้างเมื่ออยู่กลางแจ้ง
2. วางตำแหน่งหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับต่ำกว่าระดับสายตา หากหน้าจอคอมพิวเตอร์อยู่เหนือระดับสายตา มีโอกาสที่จะต้องเปิดตาให้กว้างขึ้นเพื่อดูหน้าจอ ดังนั้น ให้วางตำแหน่งหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้ต่ำกว่าระดับสายตา เพื่อที่จะดูจอได้โดยไม่ต้องลืมตากว้างเกินไป วิธีนี้อาจช่วยชะลอการระเหยของน้ำตาระหว่างการกระพริบตาได้
3. พักสายตาระหว่างการทำงานที่นานต่อเนื่อง ให้พักสายตาเป็นระยะ หลับตาสักสองสามนาที หรือกระพริบตาซ้ำๆ สักสองสามวินาทีเพื่อช่วยให้น้ำตาปกคลุมทั่วดวงตา
4. หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่มีความแห้งสูง เช่น อากาศบนที่สูง พื้นที่ทะเลทราย และในเครื่องบิน หากอยู่ในสภาพแวดล้อมเช่นนี้ การปิดตาบ่อยๆ ครั้งละ 2-3 นาทีอาจช่วยลดการระเหยของน้ำตาได้
5. หยุดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่ การสูบบุหรี่หรือสัมผัสกับควันบุหรี่อาจทำให้อาการตาแห้งเป็นมากขึ้นได้
6. ใช้น้ำตาเทียม หากมีอาการตาแห้งเรื้อรัง ควรหยอดตาแม้ในขณะที่ดวงตายังรู้สึกสบายดีเพื่อให้มีน้ำหล่อลื่นดวงตาอยู่ตลอดเวลา

การใช้น้ำตาเทียม
น้ำตาเทียม/ ยาหยอดตาสำหรับตาแห้ง
น้ำตาเทียมเป็นยาหยอดตาที่ใช้หล่อลื่นดวงตาที่แห้งและช่วยรักษาความชุ่มชื้นบนพื้นผิวด้านนอกของดวงตา
น้ำตาเทียมสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยา ไม่มียี่ห้อใดที่ใช้ได้ผลดีที่สุดกับอาการตาแห้งในแต่ละรูปแบบ บางครั้งอาจต้องลองหลายยี่ห้อ กว่าพบว่ายี่ห้อใดเหมาะสมกับดวงตามากที่สุด
นอกจากการหล่อลื่นแล้ว น้ำตาเทียมบางชนิดยังช่วยในการรักษาแผลในดวงตา ลดการระเหยของน้ำตา ช่วยให้น้ำตาเหนียวข้นและอยู่บนพื้นผิวดวงตาได้นานขึ้น
วิตามินและสารสกัดเพื่อบำรุงสายตา
วิตามินและสารอาหารหลายชนิดช่วยบำรุงสายตา การขาดสารอาหารเหล่านี้อาจส่งผลต่อการมองเห็น
ดวงตาเป็นอวัยวะที่ซับซ้อนที่ต้องการวิตามินและสารอาหารหลายชนิดเพื่อช่วยในการทำงานตามปกติ
วิตามินและสารอาหารต่อไปนี้ มีคุณสมบัติช่วยบำรุงสายตา
วิตามินเอ (Vitamin A)
ลูทีนและซีแซนทีน (Lutein and Zeaxanthin)
ลูทีนและซีแซนทีนทำหน้าที่เหมือนแว่นกันแดดตามธรรมชาติ มีบทบาทสำคัญในการปกป้องดวงตาจากแสงสีน้ำเงินที่เป็นอันตรายต่อดวงตา และช่วยชะลอความเสื่อมของดวงตา
วิตามินอี (Vitamin E)
ปัญหาที่เกิดขึ้นกับดวงตาหลายๆ ปัญหา มักเกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลระหว่างสารต้านอนุมูลอิสระและอนุมูลอิสระที่เกิดขึ้นในร่างกาย
วิตามินอีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพช่วยปกป้องเซลล์ต่างๆ ของร่างกายจากอนุมูลอิสระ — รวมถึงเซลล์ดวงตาด้วย
นอกจากนี้ มีการศึกษาที่พบว่าการรับประทานอาหารที่มีวิตามินอีสูงอาจช่วยป้องกันโรคจอประสาทตาเสื่อมในผู้สูงอายุได้ อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติม
อาหารที่มีวิตามินอีสูง ได้แก่ ถั่ว เมล็ดพืช น้ำมันพืช เช่น น้ำมันจมูกข้าว ปลาแซลมอน อะโวคาโด และผักใบเขียว
ควรไปพบแพทย์เมื่อใด
หากมีอาการตาแห้งเป็นเวลานาน หรืออาการเป็นมากขึ้น
หากมีอาการตาแห้งดังที่กล่าวมาข้างต้น รวมถึงอาการตาแดง รู้สึกระคายเคือง ตาล้า หรือเจ็บตา เป็นระยะเวลาหนึ่ง ไม่สามารถหาสาเหตุได้ และอาการไม่หายไปแม้จะดูแลเบื้องต้นแล้ว ควรปรึกษาจักษุแพทย์
การวินิจฉัยโรคตาแห้ง
เมื่อพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคตาแห้ง
REF.
1. mayoclinic.org/diseases-conditions/dry-eyes/symptoms-causes/
2. my.clevelandclinic.org/health/diseases/
3. nanosweb.org/files/public/dry_eye_new_thai.pdf
4. aao.org/eye-health/diseases/what-is-dry-eye
5. healthline.com/health/dry-eye/
6. healthline.com/nutrition/eye-vitamins
7. aarp.org/health/conditions-treatments/best-vitamins-for-eye-health
8. mayoclinic.org/diseases-conditions/dry-eyes/
English
简体中文






BNH Annual Checkup Package ตรวจสุขภาพประจำปี ราคาพิเศษ โดย โรงพยาบาลบีเอ็นเอช