
อาการเหนื่อย ไอ หรืออาการอื่นๆ ของโรคโควิดที่ยังคงเหลืออยู่หลังจากติดเชื้อโควิดอย่างน้อย 3 เดือน โดยที่ไม่เคยเป็นโรคอื่นมาก่อน อาการของโรคอาจคงอยู่เป็นระยะเวลาหลายเดือน หรือบางคนอาจเป็นปี มักพบในผู้ที่มีอาการป่วยรุนแรงเมื่อได้รับเชื้อครั้งแรก
อาการที่ยังคงเหลืออยู่หลังติดเชื้อไวรัสโควิด-19
หลังจากการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 บางคนอาจได้รับผลกระทบจากโรคในระยะยาว ที่เรียกว่า ลองโควิด (Long COVID) หรือ Post-Covid Conditions (PCC) ภาวะลองโควิด มีคำจำกัดความอย่างกว้างๆ ว่าคือ สัญญาณ อาการ หรือภาวะของโรคที่ยังคงอยู่ หรือเกิดขึ้นหลังการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 เฉียบพลัน
โดยปกติแล้วคนส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึง 2-3 สัปดาห์หรืออย่างมาก 4 สัปดาห์หลังการติดเชื้อ แต่ในบางคนพบภาวะลองโควิดที่ปัญหาต่อสุขภาพโดยอาจพบอาการที่เกิดขึ้นใหม่ หรืออาการกลับมาเป็นซ้ำอีก หรือเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ติดเชื้อไวรัสโควิด-19
ภาวะลองโควิด เกิดขึ้นได้กับทุกคน และยังไม่มีวิธีการตรวจวินิจฉัยที่ชัดเจนที่สามารถระบุได้ว่าอาการที่เป็นอยู่เกิดจากเชื้อไวรัสโควิด-19 หรือไม่ แพทย์จะพิจารณาวินิจฉัยภาวะลองโควิดจากการซักประวัติ การตรวจสุขภาพ รวมถึงประวัติการได้รับเชื้อไวรัสโควิด-19
อาการของลองโควิด
ผู้ที่เป็นลองโควิดมีได้หลายอาการ
ผู้ที่มีภาวะลองโควิด พบอาการได้หลากหลายซึ่งอาการอาจคงอยู่หลายสัปดาห์ หลายเดือน หรือหลายปีหลังการติดเชื้อ บางครั้งอาการอาจหายไปและกลับมาเป็นซ้ำอีกได้ และบางคนอาจป่วยจนถึงขึ้นพิการได้
อาการลองโควิด ของแต่ละคนอาจมีลักษณะไม่เหมือนกัน และมีได้หลายอาการพร้อมกัน แต่ละอาการอาจคงอยู่หรือเป็นซ้ำได้ในระยะเวลาที่ต่างกัน ซึ่งอาการของผู้ป่วยส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นตามกาลเวลา การพูดคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับอาการที่เป็นจะช่วยให้ทราบว่ามีภาวะลองโควิดอยู่หรือไม่
อาการลองโควิดที่มักพบบ่อยๆ ได้แก่
– ความรู้สึกเหนื่อยล้าที่รบกวนชีวิตประจำวัน
– ความทรงจำและสมาธิลดลง
– มีไข้
อาการเกี่ยวกับทางเดินหายใจและหัวใจ ได้แก่
– หายใจลำบากหรือหายใจถี่
– ไอ
– เจ็บหน้าอก
– ใจสั่น
อาการทางระบบประสาท ได้แก่
– คิดอะไรไม่ค่อยออก หัวตื้อ
– ปวดศีรษะ
– ปัญหาการนอนหลับ
-วิงเวียนศีรษะเมื่อลุกขึ้นยืน
– มีความรู้สึกเหมือนเข็มตำ
– การรับรสหรือกลิ่นเปลี่ยนไป
– ซึมเศร้าหรือวิตกกังวล
อย่างไรก็ตาม บางคนอาจมีอาการใหม่บางอย่างเกิดขึ้น หรืออาการเก่ายังคงอยู่ แม้จะตรวจร่างกาย ตรวจเลือด เอกซเรย์ทรวงอก และคลื่นไฟฟ้าหัวใจแล้วก็ไม่พบความผิดปกติ ในบางคนโดยเฉพาะผู้ที่ป่วยด้วยโรคโควิด-19 ขั้นรุนแรง อาจประสบปัญหาสุขภาพนานหลายสัปดาห์ หลายเดือน หรือหลายปีหลังจากการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 ซึ่งหากมีหลายอวัยวะที่ได้รับผลกระทบเกี่ยวข้องร่วมด้วย เช่น หัวใจ ปอด ไต ผิวหนัง และสมอง คนเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะเกิดปัญหาสุขภาพอื่นๆ ตามมามากกว่าผู้ที่ไม่เคยติดเชื้อ เช่น โรคเบาหวาน โรคหัวใจ ลิ่มเลือดอุดตัน ปัญหาทางระบบประสาท เป็นต้น
นอกจากนี้ ผู้ที่มีอาการป่วยรุนแรงจนต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล อาจพบอาการที่ยังคงอยู่หลังจากการป่วยหนัก เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง มีปัญหาในการคิดและตัดสินใจ ซึ่งอาการเหล่านี้ไม่จำเพาะเจาะจงกับการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 แต่ก็อาจเกิดขึ้นได้ และอาจเป็นการยากที่จะระบุได้ว่าปัญหาเหล่านี้มีสาเหตุมาจากการเจ็บป่วยที่รุนแรง หรือจากไวรัส หรือทั้งสองอย่างร่วมกัน

ใครบ้างที่มีแนวโน้มเป็นภาวะลองโควิด
ผู้ที่มีความเสี่ยงภาวะลองโควิดมากกว่าปกติ
ใช้ระยะเวลานานเท่าใดในการฟื้นตัวจากโรคโควิด-19
การฟื้นตัวจากโรคโควิด-19 จะใช้เวลานานเท่าใดนั้นแตกต่างกันไปในแต่ละคน
วิธีช่วยบรรเทาอาการลองโควิดต่างๆ ด้วยตัวเอง
รู้สึกอ่อนแรง และเหนื่อยล้า
หากรู้สึกเหนื่อยล้า พฤติกรรมบางอย่างอาจช่วยได้ เช่น นอนหลับให้เป็นเวลาทุกวัน และหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
บันทึกการนอนหลับ หรือสิ่งกระตุ้นที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยล้าเพื่อช่วยให้เข้าใจว่ามีสิ่งกระตุ้นอะไรที่ทำให้อาการแย่ลง
รับประทานวิตามินและเกลือแร่เสริมเพื่อป้องกันร่างกายขาดสารอาหาร ซึ่งพบว่าสารอาหารบางชนิด เช่น วิตามินบี 2 บี 3 บี 5 บี 6 บี 12 โฟเลต วิตามินซี ธาตุเหล็ก และแมกนีเซียม ช่วยลดความเหนื่อยล้าของร่างกายได้
ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
อาการซึมเศร้าและวิตกกังวล
สิ่งเหล่านี้ช่วยให้คิดบวกมากขึ้นและทำให้อารมณ์ดีขึ้น
1. ปฏิสัมพันธ์กับผู้คน ความสัมพันธ์ที่ดีเป็นสิ่งสำคัญต่อสุขภาพจิต ทำให้คุณเห็นคุณค่าในตนเอง และเพิ่มโอกาสแบ่งปันประสบการณ์เชิงบวก
2. เคลื่อนไหวร่างกายอยู่เสมอ ความกระฉับกระเฉงไม่เพียงแต่ดีต่อสุขภาพกาย ยังช่วยให้สุขภาพจิตดีขึ้นได้ด้วย การเคลื่อนไหวทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีในสมองซึ่งสามารถช่วยเปลี่ยนอารมณ์ไปในทางบวกได้
3. เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ การเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ช่วยเพิ่มความมั่นใจในตนเอง เพิ่มเป้าหมายในชีวิต
4. เป็นผู้ให้ การให้สร้างความรู้สึกเชิงบวก เพิ่มคุณค่าในตนเอง อาจเป็นการแสดงความเมตตาเล็กๆ น้อยๆ ต่อผู้อื่น หรือการแสดงความเมตตาที่ยิ่งใหญ่กว่า เช่น การเป็นอาสาสมัครช่วยเหลือที่โรงเรียน โรงพยาบาล หรือสถานสงเคราะห์เด็ก
5. การทำสมาธิอยู่กับปัจจุบันขณะ การให้ความสำคัญกับช่วงเวลาปัจจุบันมากขึ้นโดยไม่กังวลกับอดีตหรืออนาคตสามารถช่วยให้สุขภาพจิตดีขึ้นได้ โดยทำความรู้สึกถึงจิตใจ ร่างกาย และสิ่งแวดล้อมรอบๆ ตัว ณ ปัจจุบัน
อาการหายใจลำบาก
ภาวะลองโควิดอาจทำให้รูปแบบการหายใจเปลี่ยนไป หรือรู้สึกหายใจไม่อิ่ม การฝึกหายใจสามารถช่วยให้การหายใจกลับมาเป็นปกติได้ โดยฝึกหายใจเข้าทางจมูกลึกๆ ช้าๆ และคงที่ หลีกเลี่ยงการหายใจตื้นๆ
ขาดสมาธิ
อาการใจสั่นหรือเวียนศีรษะ
เมื่อร่างกายฟื้นตัวจากการติดเชื้อ บางคนอาจรู้สึกว่าการเต้นของหัวใจผิดไปจากปกติ แต่อาการนี้ควรดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ควรเคลื่อนไหวช้าๆ เมื่อลุกขึ้นนั่งหรือยืน ทำกิจกรรมโดยการเคลื่อนไหวช้าๆ หรือออกกำลังกายเบาๆ ในท่านอน เป็นต้น

ข้อแนะนำอื่นๆ ที่ช่วยบรรเทาอาการลองโควิด
รับประทานอาหารที่สมดุล
การรับประทานอาหารที่สมดุลจะช่วยให้อาการลองโควิดดีขึ้นและร่างกายฟื้นตัวเร็วขึ้น อาจรับประทานอาหารน้อยๆ บ่อยๆ เพื่อช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือด ควรหลีกเลี่ยงอาหารประเภทแป้งหรือหวานมากเกินไป เช่น คาร์โบไฮเดรต ซึ่งอาจส่งผลให้ร่างกายมีพลังงานลดลงอย่างรวดเร็วภายใน 2-3 ชั่วโมงหลังรับประทานอาหาร
ควรเลือกแหล่งคาร์โบไฮเดรตที่มีดัชนีน้ำตาลในเลือดต่ำ (low glycemic index) เนื่องจากอาหารเหล่านี้จะถูกย่อยค่อนข้างช้าและช่วยป้องกันไม่ให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งขึ้นสูงเกินไป อาหารเหล่านี้ได้แก่ ถั่วต่างๆ ธัญพืชไม่ขัดสี ข้าวโอ๊ต และข้าวกล้อง รวมถึงรับประทานผักและผลไม้ นอกจากนี้ ไม่ควรอดอาหารเป็นบางมื้อ เช่น มื้อเช้า แม้ว่าจะไม่รู้สึกหิวก็ตาม
รับประทานวิตามินเสริม
ออกกำลังกาย
การใช้ชีวิตอยู่กับภาวะลองโควิด
การใช้ชีวิตในขณะที่มีภาวะลองโควิดอาจเป็นเรื่องยาก แต่โดยทั่วไปอาการจะค่อยๆ ดีขึ้น
ผู้ที่ประสบปัญหาภาวะลองโควิดอาจปรึกษาแพทย์เพื่อช่วยให้อาการดีขึ้นและเพิ่มคุณภาพชีวิต
แพทย์จะวัดความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจ ระดับออกซิเจน ซักประวัติ พูดคุยเกี่ยวกับอาการต่างๆ และวินิจฉัยแยกอาการจากโรคอื่นๆ ที่อาจทำให้เกิดปัญหาที่คล้ายคลึงกัน รวมถึงอาจมีการสั่งตรวจเลือด และเอ็กซ์เรย์ทรวงอก ให้คำแนะนำเบื้องต้นและการติดตามอาการที่บ้าน อย่างไรก็ตาม หากอาการยังคงอยู่เรื้อรังหรือเป็นมากขึ้นควรกลับไปพบแพทย์
Ref.
1. cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/long-term-effects/index.html
2. nhs.uk/conditions/covid-19/long-term-effects-of-covid-19-long-covid/
3. nhs.uk/mental-health/self-help/guides-tools-and-activities/five-steps-to-mental-wellbeing/
4. healthspan.co.uk/advice/fitness-nutrition/long-covid-diet-and-lifestyle-changes-that-can-help/
ส่วนประกอบสำคัญ
- วิตามินบีรวม ช่วยลดอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ไม่มีสมาธิ วิตกกังวล ช่วยเสริมความจำ บำรุงระบบประสาทและสมอง
- Ginkgo สารสกัดจากใบแปะก๊วย ช่วยให้เลือดไปเลี้ยงสมองเพิ่มขึ้น ลดอาการมึนหรือเวียนศีรษะ
- Coenzyme Q10 สารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยร่างกายสร้างพลังงานให้อวัยวะต่างๆ ที่สำคัญ เช่น หัวใจ กล้ามเนื้อ สมอง
- Tocotrienol มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่สูงกว่าวิตามินอีธรรมดาถึง 60 เท่า ป้องกันการเกิดโรคต่างๆ เช่น โรคหัวใจขาดเลือด โรคสมองเสื่อม เป็นต้น
- Zinc และ Selenium ช่วยเสริมภูมิต้านทานร่างกาย บำรุงผม เล็บ พร้อมด้วย Biotin ช่วยลดอาการผมร่วง
- Calcium L-Threonate แคลเซียมที่ดูดซึมได้มากกว่า 90% บำรุงกระดูกและฟัน ทำให้กระดูกแข็งแรง ป้องกันโรคกระดูกพรุน ไม่มีผลข้างเคียงทำให้ท้องผูก พร้อมด้วย
- Vitamin D3 ช่วยในการดูดซึมแคลเซียม
- Magnesium ช่วยปรับสมดุลแร่ธาตุในร่างกาย
- Vitamin A&C ช่วยเสริมภูมิต้านทานร่างกาย บำรุงผิวพรรณ และดวงตา
English
简体中文

BNH Annual Checkup Package ตรวจสุขภาพประจำปี ราคาพิเศษ โดย โรงพยาบาลบีเอ็นเอช