โรคขาดวิตามิน B2

โรคขาดวิตามิน B2 เป็นภาวะที่ร่างกายได้รับไรโบฟลาวิน (Riboflavin) ไม่เพียงพอ ส่งผลกระทบต่อการเผาผลาญพลังงานและสุขภาพผิว ปาก ตา และระบบประสาท

วิตามิน B2 ช่วยเปลี่ยนอาหารเป็นพลังงาน รักษาความสมบูรณ์ของผิวและเยื่อบุ รวมถึงสนับสนุนการมองเห็นและการทำงานของเซลล์

• ผู้ที่กินอาหารจำเจ เช่น ข้าวกับอาหารแปรรูป
• เด็กหรือผู้สูงอายุที่ขาดสารอาหาร
• ผู้ที่มีปัญหาการดูดซึม เช่น โรคทางเดินอาหาร
• ผู้ที่บริโภคแอลกอฮอล์มากเกินไป

• ขาดอาหารที่มีวิตามิน B2 เช่น นม ไข่ เนื้อสัตว์ ผักใบเขียว หรือธัญพืช
• การกินอาหารแปรรูป เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป หรือข้าวขาวเป็นหลัก

• โรคทางเดินอาหาร เช่น โรค celiac หรือลำไส้อักเสบเรื้อรัง
• การแพ้แลคโตสหรือเลี่ยงผลิตภัณฑ์นม
• โรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน หรือโรคตับ

• การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป ซึ่งรบกวนการดูดซึมวิตามิน B2
• การตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ซึ่งเพิ่มความต้องการวิตามิน B2
• การออกกำลังกายหนักหรือความเครียด ซึ่งอาจเพิ่มการใช้ไรโบฟลาวิน

• ความนิยมบริโภคอาหารจานด่วนหรืออาหารที่มีสารอาหารต่ำ
• การขาดความรู้เกี่ยวกับแหล่งอาหารที่มีวิตามิน B2

• อาการสำคัญคือ มุมปากแตกหรืออักเสบ หรือที่เรียกว่าโรคปากนกกระจอก (Angular Cheilitis)
• ริมฝีปากแห้ง แตก หรือลอก
• ผิวหนังอักเสบ โดยเฉพาะบริเวณหน้า จมูก และปาก
• ลิ้นอักเสบหรือแดงผิดปกติ (Glossitis)

• ตาแดง แสบตา หรือไวต่อแสง
• อาการตาพร่ามัวหรือระคายเคือง
• ในกรณีรุนแรงอาจนำไปสู่ต้อกระจก

• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
• เบื่ออาหาร
• ปวดศีรษะหรือเวียนศีรษะ

• การเจริญเติบโตช้า
• ผิวแห้งหรือมีผื่น
• อาการหงุดหงิดหรือร้องไห้งอแง

• โลหิตจางจากการขาดวิตามิน B2
• ปัญหาการทำงานของระบบประสาท เช่น อาการสับสน

• แพทย์ตรวจอาการที่ผิวหนัง ปาก และตา เช่น มุมปากแตกหรือตาแดง
• ประเมินอาการทั่วไป เช่น ความอ่อนเพลียหรือผิวแห้ง

• ตรวจระดับวิตามิน B2 ในเลือดหรือปัสสาวะ (Erythrocyte Glutathione Reductase Activity Coefficient)
• ตรวจโลหิตจางหรือการทำงานของตับ

• สอบถามพฤติกรรมการกิน เช่น การเลี่ยงนมหรืออาหารที่มีวิตามิน B2
• ประวัติโรคเรื้อรังหรือการดื่มแอลกอฮอล์

• ตรวจตาโดยจักษุแพทย์หากสงสัยปัญหาการมองเห็น
• ตรวจสุขภาพโดยรวมเพื่อหาสาเหตุอื่นที่เกี่ยวข้อง

• รับประทานวิตามิน B2 ในรูปแบบยาเม็ดหรือแคปซูลตามคำแนะนำแพทย์ (ปริมาณทั่วไป: 5-10 มก. ต่อวัน)
• ในกรณีรุนแรงอาจให้ทางฉีดหรือทางเส้นเลือด

• เพิ่มอาหารที่มีวิตามิน B2 เช่น นม โยเกิร์ต ไข่ เนื้อไก่ ผักโขม และเห็ด
• ลดอาหารแปรรูป เช่น ขนมขบเคี้ยวหรือบะหมี่สำเร็จรูป

• ลดการดื่มแอลกอฮอล์หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
• รักษาโรคพื้นฐาน เช่น โรคทางเดินอาหารหรือเบาหวาน

• ตรวจซ้ำระดับวิตามิน B2 หลังรักษา 2-4 สัปดาห์
• ประเมินอาการ เช่น การหายของมุมปากแตกหรือผิวหนังดีขึ้น

• เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเพื่อจัดการภาวะแทรกซ้อน เช่น โลหิตจางหรือปัญหาตา

• เพิ่มเมนูที่มีนมหรือโยเกิร์ต เช่น นมจืดหรือโยเกิร์ตผลไม้
• รับประทานไข่ (เช่น ไข่ต้ม ไข่เจียว) หรือเนื้อสัตว์ (เช่น ตับไก่ หมูย่าง)
• กินผักใบเขียว เช่น ผักโขม คะน้า หรือบรอกโคลี และเห็ดหอม

• พิจารณาวิตามิน B รวมสำหรับกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ที่กินมังสวิรัติหรือผู้ป่วยเรื้อรัง
• ปรึกษาแพทย์เพื่อกำหนดปริมาณที่เหมาะสม

• ลดการบริโภคแอลกอฮอล์และอาหารจานด่วน
• เพิ่มความหลากหลายของอาหารในแต่ละมื้อ เช่น ผสมผัก เนื้อ และธัญพืช

• ส่งเสริมความรู้ในโรงเรียนหรือชุมชนเกี่ยวกับประโยชน์ของวิตามิน B2
• รณรงค์การกินอาหารท้องถิ่น เช่น ผักพื้นบ้าน

• ตรวจระดับวิตามินในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ที่มีอาการผิวหนังอักเสบเรื้อรัง
• ใช้บริการ ตรวจวิตามินในเลือด เพื่อประเมินภาวะขาดสารอาหาร

• ข้าวขาวมีวิตามิน B2 น้อยกว่าข้าวกล้อง การกินอาหารหลากหลายช่วยลดความเสี่ยง

• ได้ หากไม่กินอาหารอื่นที่มีวิตามิน B2 เช่น ผักใบเขียวหรือเนื้อสัตว์ ควรพิจารณาอาหารเสริม

• ใช่ วิตามิน B2 ช่วยรักษาสุขภาพผิวและป้องกันอาการมุมปากแตกหรือผื่น

• โดยทั่วไปปลอดภัยเพราะร่างกายขับส่วนเกินออกทางปัสสาวะ แต่ควรใช้ตามคำแนะนำแพทย์

• Ministry of Public Health, Thailand: Nutrition and Micronutrients
• National Institute of Health (NIH): Riboflavin Deficiency
• World Health Organization (WHO): Vitamin and Mineral Deficiencies